CIVIS European University Alliance: δίκτυο 11 κορυφαίων ευρωπαϊκών πανεπιστημίων με έμφαση στη συνεργασία στην έρευνα και την καινοτομία.

Το Γραφείο Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων, κατόπιν πρόσκλησης της Καθηγήτριας Σοφίας Παπαϊωάννου (Αντιπρύτανη Ακαδημαϊκών Υποθέσεων, Διεθνών Σχέσεων και Εξωστρέφειας), εκπροσωπεί το ΕΚΠΑ στη Μονάδα Έρευνας CIVIS, συμβάλλοντας στην από κοινού ανάπτυξη προτάσεων και στην παροχή ακαδημαϊκής υποστήριξης.

Η Μονάδα Έρευνας CIVIS (CIVIS Research Unit) αποτελεί εξειδικευμένη δομή που υποστηρίζει τη στρατηγική έρευνας και καινοτομίας της πανεπιστημιακής συμμαχίας CIVIS. Συνεργάζεται στενά με το Συμβούλιο Έρευνας (Research Council) και την Επιτροπή Διαχείρισης (Management Committee) για την υλοποίηση του Οδικού Χάρτη Έρευνας και Καινοτομίας (Research and Innovation Roadmap), την παρακολούθηση των σχετικών αποφάσεων των οργάνων διοίκησης της CIVIS, καθώς και την υποστήριξη δράσεων και έργων που σχετίζονται με την έρευνα. Παράλληλα, διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ των εταίρων, ενισχύει την ανταλλαγή καλών πρακτικών και αξιοποιεί τα υφιστάμενα εργαλεία και προγράμματα της συμμαχίας.

Το έργο nexus monARC προτείνει ένα σύνολο δράσεων ανάπτυξης ικανοτήτων (capacity building), με στόχο την αναβάθμιση του επιστημονικού και τεχνικού προφίλ του προσωπικού του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος, καθώς και των συνεργαζόμενων ομάδων του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Μέσω των δράσεων αυτών, αναπτύσσεται μια ολιστική προσέγγιση για την περιβαλλοντική παρακολούθηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος του Ελληνικού Ηφαιστειακού Τόξου στη Μεσόγειο Θάλασσα — ενός οικοσυστήματος που επηρεάζεται από πολλαπλούς ανθρωπογενείς και φυσικούς παράγοντες, όπως η αλιεία, ο μαζικός τουρισμός, η ηφαιστειακή δραστηριότητα και οι υδροθερμικές εκπομπές. Οι στόχοι του έργου επιτυγχάνονται μέσω της μεταφοράς γνώσης και βέλτιστων πρακτικών, αξιοποιώντας την εκτενή τεχνογνωσία των συνεργαζόμενων φορέων, καθώς και μέσω της υλοποίησης δράσεων επιστήμης των πολιτών (citizen science).

Η συμμετοχή του Γραφείου Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων στο έργο nexus monARC επιτάχυνε την ανάπτυξή του και συνέβαλε καθοριστικά στην εξέλιξή του μέσω δράσεων «twinning» — ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των εταίρων — οι οποίες διαδραμάτισαν ουσιαστικό ρόλο στην ενίσχυση της λειτουργίας του έργου.

Το Γραφείο συμμετέχει στο έργο ανάπτυξης ικανοτήτων (Capacity Building Project) «SymbIASIS», στο πλαίσιο του EIT Health, ενισχύοντας τη διασύνδεση του Πανεπιστημίου Αθηνών με ένα από τα μεγαλύτερα πανευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα της καινοτομίας στην υγεία.

Μέσω της συμμετοχής αυτής, καλλιεργούνται συνεργασίες με κορυφαία ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα, επιχειρήσεις και οργανισμούς υγείας, δημιουργώντας γόνιμο έδαφος για καινοτόμες πρωτοβουλίες με απτό κοινωνικό αντίκτυπο.

Το SymbIASIS στοχεύει στη δημιουργία ενός βιώσιμου οικοσυστήματος που προάγει την καινοτομία στον τομέα της υγείας, επιταχύνοντας τον διάλογο μεταξύ νοσοκομείων και νεοφυών επιχειρήσεων (startups) με σκοπό τη συν-δημιουργία καινοτόμων λύσεων Υγειονομικής Φροντίδας Βασισμένης στην Αξία (Value-Based Healthcare). Λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη των startups να επικυρώσουν τις λύσεις τους σε πραγματικές συνθήκες αγοράς, καθώς και την ανάγκη των νοσοκομείων να επιταχύνουν τον κύκλο ενσωμάτωσης τεχνολογικά εντατικών και εξατομικευμένων προϊόντων και υπηρεσιών, το SymbIASIS εφαρμόζει μια δοκιμασμένη μεθοδολογία που ανταποκρίνεται αποτελεσματικά και στις δύο αυτές ανάγκες. 

Το Γραφείο συμμετέχει στο έργο COPILOT στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας EIT Higher Education Initiative. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί δράση της κοινότητας του EIT και αναγνωρίζει τα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης (Higher Education Institutions – HEIs) ως βασικούς πυλώνες των περιφερειακών και ευρωπαϊκών οικοσυστημάτων καινοτομίας. Στόχος του έργου είναι η ενίσχυση των ικανοτήτων των ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης για την ενσωμάτωση διαδικασιών, δομών και νοοτροπίας επιχειρηματικότητας και καινοτομίας, καθώς και η υποστήριξή τους στην καλλιέργεια ταλέντων Deep Tech, στην ανάπτυξη εκπαιδευτικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων με ενσωματωμένη καινοτομία και στη διασύνδεση με τη βιομηχανία.

Το έργο COPILOT στοχεύει στη διαμόρφωση ενός δυναμικού οικοσυστήματος καινοτομίας και επιχειρηματικότητας στον τομέα των τεχνολογιών Deep Tech, με έμφαση στη βιώσιμη ενέργεια και τις καθαρές τεχνολογίες. Το έργο προωθεί την ενσωμάτωση της καινοτομίας στα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης μέσω της αναμόρφωσης των προγραμμάτων σπουδών, της ενίσχυσης της διασύνδεσης με τη βιομηχανία, της υποστήριξης νεοφυών επιχειρήσεων και της δημιουργίας συνεργειών μεταξύ εταίρων από διαφορετικές χώρες και επίπεδα καινοτομικής ωριμότητας.

Το όραμα του COPILOT για το 2030 είναι η ενσωμάτωση δομικών αλλαγών στα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης, με στόχο την προώθηση της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας (Entrepreneurship & Innovation – E&I) στον τομέα της Βιώσιμης Ενέργειας και των Καθαρών Τεχνολογιών (Sustainable Energy and Clean Technologies – SECT), ενισχύοντας τη συμπερίληψη και γεφυρώνοντας τις ανισότητες μεταξύ περισσότερο και λιγότερο ανεπτυγμένων ιδρυμάτων. 

Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για το Κλίμα (European Climate Initiative – EUKI) του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Περιβάλλοντος, Κλιματικής Δράσης, Προστασίας της Φύσης και Πυρηνικής Ασφάλειας της Γερμανίας (BMUKN) ξεκίνησε το 2017 από τη Γερμανική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση με στόχο τον μετριασμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την ενίσχυση της συνεργασίας για την κλιματική δράση στην Ευρώπη.

Η προώθηση της πράσινης επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε περιοχές που βρίσκονται σε φάση μετάβασης είναι καθοριστικής σημασίας για την επίτευξη των κλιματικών στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη διασφάλιση μιας δίκαιης μετάβασης. Το έργο αντιστοιχεί σε μια δομημένη πρωτοβουλία προ-επώασης και υποστήριξης επιχειρηματικών ιδεών σε αρχικό στάδιο, με έμφαση στην ευαισθητοποίηση, τη διαμόρφωση ιδεών και την ανάπτυξη ικανοτήτων στην πράσινη επιχειρηματικότητα. Μέσω του συνδυασμού ψηφιακών εργαλείων, τοπικής καθοδήγησης (mentoring) και ενεργούς συμμετοχής των εμπλεκόμενων φορέων, το έργο υποστηρίζει νέους και επίδοξους επιχειρηματίες στη διαμόρφωση βιώσιμων επιχειρηματικών ιδεών με προσανατολισμό στο κλίμα. Προωθώντας την κλιματική καινοτομία από πρώιμο στάδιο, το έργο ενδυναμώνει τους τοπικούς φορείς, ενισχύει τη διαπεριφερειακή συνεργασία και θέτει τις βάσεις για μελλοντική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε τομείς όπως η ενέργεια, η γεωργία και η κυκλική οικονομία.

Το έργο συμβάλλει στον διαρθρωτικό μετασχηματισμό λιγνιτοεξαρτώμενων περιοχών στην Ελλάδα και στη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, προωθώντας τη μετάβαση σε μια τοπική οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και προσανατολισμένη στην καινοτομία. Οι περιοχές αυτές βιώνουν σήμερα έντονες κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις λόγω της σταδιακής απολιγνιτοποίησης και απαιτούν στοχευμένη υποστήριξη για την ενεργοποίηση βιώσιμων αναπτυξιακών διαδρομών, ευθυγραμμισμένων με τους στόχους της κλιματικής ουδετερότητας.